GIẢI MÃ ĐẠI NAM THỰC LỤC TIỀN BIÊN: TRƯỜNG HỢP CÁC TỘI PHẠM TRUNG HOA
Đại Nam thực lục tiền biên là bộ chính sử họ của Nguyễn được biên soạn trên quan điểm Nho gia và đặt trong quan hệ phiên thần - thượng quốc giữa triều đình Đàng Trong với đế chế Trung Hoa. Từ đó, một số vấn đề không có lợi cho mối bang giao, nhất là cách hành xử của chính quyền chúa Nguyễn đối với các tội phạm người Hoa trên đất Đàng Trong đã được sử gia mã hoá bằng nhiều cách thức: nếu thừa nhận là người Hoa thì hoặc không công khai giết chết, hoặc bắt giam rồi trả về Trung Quốc xét xử, hoặc đổ lỗi cho gươm giáo vô tình;...
CHÍNH QUYỀN NGÔ ĐÌNH DIỆM VÀ SỰ CAN THIỆP CỦA HOA KỲ– TỪ GÓC NHÌN CỦA HỌC GIẢ NƯỚC NGOÀI
Theo chính sử Việt Nam, chính quyền Ngô Đình Diệm được lập nên và bị lật đổ đều là “kịch bản” của Mỹ, và đây là chính quyền bù nhìn, một thời kỳ đen tối trong lịch sử Việt Nam, nên các nhà sử học Việt Nam thường né tránh giai đoạn lịch sử “nhạy cảm” trong các nghiên cứu của minh. Tuy nhiên, với các học giả nước ngoài chính quyền Ngô Đình Diệm là một vấn đề lý thú còn đang được tranh luận rất sôi nổi: Một số sử gia coi chính quyền này là công cụ chính trị trong tay người Mỹ, số khác coi Ngô Đình Diệm điều hành miền Nam độc lập mang nặng truyền thống phong kiến Việt Nam. Một số nghiên cứu gần đây còn cho rằng chính quyền Ngô Đình Diệm có viễn kiến riêng về hướng phát triển cho miền Nam Việt Nam.
HẬU QUẢ CHIẾN TRANH HÓA HỌC CỦA MỸ Ở MIỀN NAM VIỆT NAM
Chiến tranh đã lùi xa hơn 40 năm, việc nhắc lại những câu chuyện trong chiến tranh sẽ mang lại những cảm xúc khác nhau cho những người trong cuộc: niềm tự hào về đồng đội, hạnh phúc về những năm tháng đã sống hết mình cho lý tưởng của tuổi đôi mươi, tự hào vì đã từng xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước, quyết tử cho tổ quốc quyết sinh…, và đâu đó sẽ là nỗi ám ảnh, hối hận khôn nguôi của những cựu chiến binh Mỹ, nỗi đau xé lòng của những cựu chiến binh Việt Nam không may bị phơi nhiễm bởi chất độc da cam trong chiến tranh – một trong những hậu quả kéo dài và dai dẳng nhất của cuộc chiến, nỗi đau cho nhiều thế hệ con người Việt Nam.
GIÁO DỤC Ý THỨC CHỦ QUYỀN BIỂN ĐẢO CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUA MÔN LỊCH SỬ
Giáo dục cho học sinh ý thức về chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc là nhiệm vụ mang nhiều ý nghĩa. Hiện nay, vấn đề giáo dục chủ quyền biển đảo trong trường trung học phổ thông được thực hiện thông qua nhiều hoạt động khác nhau, trong đó có vai trò quan trọng của môn Lịch sử. Bài viết này trình bày một số nội dung và biện pháp giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo cho học sinh ở trường trung học phổ thông qua hoạt động dạy học lịch sử.
Đoàn sứ giả Việt Nam tại Paris năm 1863
Năm 1863, Vua Dực Tông (Tự Đức) cử quan Hiệp biện Đại Học sĩ Phan Thanh Giản làm Chánh sứ sang Tây thương nghị về việc xin chuộc ba tỉnh Biên Hòa, Gia Định, Định Tường đã nhường đứt cho Pháp năm trước đó trong Khoản 2, Hòa ước Nhâm Tuất, 1862.
Trên cơ sở tái hiện lại toàn bộ quá trình thiết lập kinh tế đồn điền của thực dân Pháp với những biểu hiện về số lượng, sự phân bố, loại hình kinh doanh và quá trình hoạt động, từ đó bài viết phân tích những tác động của chính sách này đối với các mặt kinh tế - xã hội ở Phú Yên vào những năm đầu thế kỷ XX. Việc nghiên cứu kinh tế đồn điền thời Pháp cũng có một ý nghĩa thực tiễn sâu sắc vì ngoài những mặt hạn chế thì phương thức kinh doanh mới này trong nông nghiệp cũng để lại một số kinh nghiệm về canh tác và chăn nuôi với quy mô lớn, đặc biệt là sự thành công trong công chăn nuôi đại gia súc, góp phần vào việc xây dựng và phát triển kinh tế nông nghiệp ở Phú Yên trong giai đoạn hiện nay.
Thế kỷ XVII do sự bất ổn của tình hình Trung Quốc, nhất là sau khi người Mãn đánh bại hoàn toàn nhà Minh lập ra nhà Thanh (năm 1644), làn sóng di dân người Hoa xuống vùng đất Đàng Trong ngày càng đông đảo. Trong bối cảnh chính quyền Đàng Trong đang đẩy mạnh công cuộc mở đất ở Nam bộ lưu dân người Hoa đã có những đóng góp quan trọng. Với nhiều đối sách khôn khéo, sáng suốt, các chúa Nguyễn đã sử dụng nhân tố người Hoa một cách có hiệu quả để thúc đẩy nhanh hơn quá trình khai phá đất đai, xác lập chủ quyền ở vùng đất phương Nam.
BỨC TRANH THƯƠNG MẠI SÀI GÒN GIAI ĐOẠN 1832 – 1859
Trong thời gian 1832 – 1859, tình hình chính trị, kinh tế, xã hội trên đất Sài Gòn và Nam Kì thường không ổn định. Liên tiếp những biến động chính trị, xã hội xảy ra ở quãng sau thời trị vì của Minh Mạng (1820 – 1840) và dưới thời Thiệu Trị (1841 – 1847). Cuộc nổi dậy của Lê Văn Khôi (1833 – 1835) khiến không chỉ vùng đất Sài Gòn ngập trong khói lửa tên đạn mà hầu hết vùng Nam Bộ cũng gặp họa binh đao do quân Xiêm La theo lời cầu viện của Lê Văn Khôi mà kéo sang...
