Văn hóa mỗI dân tộc biểu hiện qua nhiều yếu tố, lĩnh vực của cuộc sống; trong đó có loạI hình tín ngưỡng được hình thành khá lâu, gắn vớI quá trình tộc ngườI. Do nhiều yếu tố tác động, sự chuyển đổI từ tín ngưỡng truyền thống sang tôn giáo mớI, mang tính chất ngoạI sinh cũng đã xảy ra trong bốI cảnh xã hộI cụ thể.
CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA CÁC CHÚA NGUYỄN Ở ĐÀNG TRONG THẾ KỶ XVII - XVIII
Năm 2023, TS.Lê Bá Vương phối hợp cùng 2 tác giả Phạm Đình Khuê, Trần Minh Ngọc biên soạn công trình Chính sách tôn giáo của các Chúa Nguyễn ở Đàng Trong thế kỷ XVII - XVIII. Sách do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật phát hành. Đây là sách chuyên khảo, góp phần nghiên cứu về lịch sử - văn hóa Đàng Trong nói chung và tập trung về chính sách của các chúa Nguyễn đối với tôn giáo từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XVIII. Cấu trúc của công trình: Lời nói đầu, Kết luận và 4 chương.
Tìm hiểu quan hệ giữa tư tưởng của các tôn giáo nội sinh và tính cách người Việt vùng Tây Nam Bộ
Hiện tại đã có những nghiên cứu lý giải hay nhận định rất sâu sắc về tính cách người Việt vùng Tây Nam Bộ (TNB): Tính trọng nghĩa, trọng tình, bao dung, hiếu hòa,... Theo các nhà nghiên cứu, hệ tính cách này chủ yếu được hình thành trên nền tảng điều kiện tự nhiên và điều kiện xã hội ở vùng TNB. Tuy nhiên, xét về khía cạnh tâm lý học tôn giáo, quá trình hình thành và điều chỉnh tâm lý, tính cách con người ở một vùng đất nào đó chịu ảnh hưởng rất lớn bởi tôn giáo (và niềm tin vào tư tưởng đạo đức hay tín ngưỡng) mà họ sùng tín. Từ đó, tư tưởng tôn giáo góp phần giáo dục tính cách, quan hệ ứng xử giữa cá nhân với cá nhân, cá nhân và cộng đồng, tạo thành nền tảng đạo đức xã hội bền vững.
PHÁT DIỆM: CHỦ NGHĨA DÂN TỘC, TÔN GIÁO VÀ BẢN SẮC TRONG CHIẾN TRANH PHÁP - VIỆT MINH
" Tôi đã biết rõ về Phát Diệm trong những ngày trước cuộc tấn công - con đường hẹp dài có những hàng quán gỗ, cứ khoảng 100 thước lại có một kênh đào, một nhà thờ và một cây cầu. Ban đêm thị trấn chỉ được thắp sáng bằng nến hay những ngọn đèn dầu nhỏ ,.. và dù ngày hay đêm thì đường phố cũng luôn đông đúc và ồn ã.
Dung hợp dân tộc, tôn giáo trong cuộc khởi nghĩa Võ Trứ và Trần Cao Vân những năm cuối thế kỷ XIX
Bài viết không đi sâu tái hiện lại toàn bộ quá trình tập hợp lực lượng, diễn biến cũng như kết quả của cuộc khởi nghĩa Võ Trứ và Trần Cao Vân vào những năm cuối thế kỷ XIX ở hai tỉnh Bình Định, Phú Yên. Bằng cách tiếp cận văn hoá, tôn giáo với sự hỗ trợ nhiều phương pháp nghiên cứu liên ngành trong khoa học xã hội hiện nay đi sâu lý giải nhiều vấn đề lý thú về cuộc khởi nghĩa Võ Trứ và Trần Cao Vân như sự dung hoà về dân tộc, tôn giáo và lôi cuốn số lượng lớn các tầng lớp xã hội khác nhau tham gia.
